فصل دوّم از باب سوّم در ذكر اختلاف ناس در امامت و امور و شرايطى كه معتبر است در آن بدان كه اين مسأله اعظم مسائل خلافيّه است . بلكه جميع اختلافات دينيّه ، متفرع است بر اين اختلاف . و جميع مذاهب هفتاد و سه گونه « 1 » ؛ منشعبند از اختلاف در امامت . قال : صاحب كتاب الملل و النحل « أعظم خلاف بين الامة خلاف الإمامة إذ ما سلّ سيف في الإسلام على قاعدة دينية مثل ما سلّ على الإمامة في كلّ زمان » « 2 » . و اوّل كسى كه اين خلاف از او صادر شده عمر بود - جزاء اللّه بما فعل - كه حضرت نبوى صلى اللّه عليه و آله و سلم در مرض موت كاغذ و دوات طلبيد كه بنويسد وصيتى تا كسى را مجال خلاف نماند و چون مكرر در ايّام حيات نصوص امامت و خلافت از معدن نبوت صدور يافته بود ، و حضرت مىدانست كه اصحاب عمل به مقتضاى آن نخواهند كرد و تأويل يا انكار آن خواهند نمود ، اراده كرد در حالت مرض موت كه آن وصيّت نوشته شود ، تا طريق مخالفت مسدود باشد . و گفت : « ايتوني بدوات و بيضاء لا زيل عنكم مشكل الأمر و اذكر لكم من المستحقّ لها بعدي » « 3 » .

--> ( 1 ) ب ، ج : گانه . ( 2 ) الملل و النحل ، أبى الفتح محمد بن عبد الكريم بن أبى بكر أحمد الشهرستانى ج 1 / 24 . ( 3 ) بحار 22 / 473 - 474 .